Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat Stefan Zweig

Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat

Gece, sanırım saat on birdi, açık pencereden bahçedeki huzursuz çığlık ve bağrışmaları duyduğumda, bir kitabı bitirmek için odamda oturuyordum, bitişikteki otelde gözle görülür bir hareketlilik vardı. Merak ettiğim için değil de, daha çok rahatsız olduğumdan, çarçabuk elli basamağı indiğimde, otelin konuklarıyla çalışanlarını telaşlı bir koşuşturma içinde buldum. Kocası her zamanki dakikliğiyle Namuslu arkadaşıyla domino oynarken, Madame Henriette her akşam kıyı boyu yaptığı gezintiden hâlâ dönmemişti ve başına bir şey gelmiş olmasından endişe duyuluyordu. Başka zaman ağırkanlı ve keyfine düşkün biri olan fabrikatör bir boğa gibi kıyıda koşuşturuyor ve heyecandan kısılmış sesiyle, “Henriette! Henriette!” diye gecenin karanlığında bağırıyor, sesi ölümcül bir yara almış büyük ilkel hayvanların haykırışını andırıyordu. Garsonlar ve uşaklar telaş içinde merdivenlerden inip çıkıyordu, bütün konuklar uyandırıldı ve jandarmaya telefon edildi. Bütün bu kargaşanın ortasında bu şişman adam, düğmeleri açık yeleğiyle kâh sendeleyerek kâh sert adımlarla gecenin karanlığında deli gibi hıçkırarak, “Henriette! Henriette!” diye haykırıyordu. Bu arada yukarıda uyuyan çocuklar uyanmış, üzerlerinde gecelikleri, pencereden dışarıya doğru seslenerek annelerini çağırıyorlardı, babaları onları yatıştırmak için hemen yukarıya yanlarına çıktı.

İşte bundan sonra sözcüklerle anlatılması imkânsız korkunç bir şey oldu; çünkü fevkalade gergin ve olağanüstü durumlar insan davranışları üzerinde öyle bir etki yapar ki, ne bir resim ne de bir söz onu aynı şimşek hızıyla tasvir edebilir. Şişman ve iriyarı adam birdenbire bitkin ve öfkeli bir yüzle gıcırdayan basamaklardan indi. Elinde bir mektup vardı. Zar zor anlaşılır sesiyle personel şefine, “Herkesi geri çağırın!” dedi. “Herkesi geri çağırın, aramaya gerek yok. Karım beni terk etmiş.”

Öldürücü bir yara almış adamın gerginlikten kaynaklanan tavrında öyle olağanüstü bir hal vardı ki, meraktan etrafını saran insanlar birdenbire korku, utanç ve şaşkınlık içinde geri çekildi. Son gücüyle, hiçbirimizi fark etmeden yanımızdan geçip okuma salonuna girdi, ışığı kapattı; derken ağır, devasa bedeninin bir koltuğa yığıldığı duyuldu. Ve bu korkunç acı, hepimizin, hatta en duyarsız olanımızın üzerinde bile yıkıcı bir etki yarattı. Garsonların hiçbiri, konuklardan hiç kimse gülümsemeye ya da üzüldüğüne dair bir kelime söylemeye cesaret edemiyordu. Tek bir kelime etmeden, bu duygu patlamasından utanmış bir şekilde hepimiz yavaş yavaş odalarımıza çekildiğimizde, paramparça olmuş, tükenmiş bu adam, ışıkların birbiri ardına söndürüldüğü, insanların fısıldaştığı, alçak sesle konuştuğu, mırıldandığı binadaki karanlık odada yapayalnız hıçkırıyor ve inliyordu.

Gözlerimizin ve duyularımızın önünde şimşek hızıyla gelişen bu olayın genelde can sıkıntısına ve kaygısızca zaman öldürmeye alışkın bizleri çok sarstığını söylemeye gerek yok. Sonrasında yemek masamızda patlak veren ve şiddetli bir kavgaya dönüşmesine ramak kalan o tartışmanın çıkış noktası bu şaşırtıcı olay olmakla birlikte asıl neden, birbirinden tamamen farklı düşünen insanların öfkeli karşılaşması, ilkelerini tartışmasıydı. Yıkılmış adamın öfke krizi içinde buruşturup yere attığı mektubu okuyan bir oda hizmetçisinin gevezeliği nedeniyle Madame Henriette’in yalnız değil, büyük olasılıkla genç Fransız’la gittiği kısa süre içinde anlaşılmıştı. İnsanların ona duyduğu sempati çarçabuk kaybolmuştu. İlk bakışta bu küçük Madame Bovary’nin daha şık, genç bir delikanlıyı keyfine düşkün, taşralı eşine yeğlemesi çok doğal ve anlaşılır gelebilir. Ancak bütün otel halkını bu denli hayrete düşüren şey fabrikatörün, kızlarının, hatta Madam Henriette’in daha önce bu Lovelace’ı iç görmemiş olmasıydı, başka bir deyişle akşam vakti terasta yapılan iki saatlik sohbetin, bahçede kahve içilirken ki bir saatlik konuşmanın, yaklaşık otuz üç yaşında namuslu bir kadının kocasını çocuklarını gecenin bir yarısında terk etmesi, hiç tanımadığı şık bir delikanlının peşine takılıp gitmesi için yeterli olmasıydı. Masadakiler ne olduğu açık seçik belli olan bu olayı, birbirine âşık çiftin ikiyüzlülüğü, bir aldatmacası ve haince bir manevrası olarak nitelendiriyordu: Madame Henriette’in bu genç adamla uzun zamandır gizli bir ilişkisi olduğundan ve bu kadın avcısının sadece kaçışın ayrıntılarını belirlemek için geldiğinden hiç kuşku duymuyorlardı, çünkü –böyle mantık yürütüyorlardı– namuslu bir kadının iki saatlik bir dostluktan hemen sonra ilk işaretle kaçıp gitmesinin imkânsız olduğunu düşünüyorlardı. Ben ise farklı düşünmekten keyif alıyordum. Uzun yıllar hayal kırıklığı yaşamış, sıkıcı bir evlilik sürdürmüş bir kadının, hayat dolu ve enerjik birinin çağrısına kapılacağı ihtimalini tüm gücümle savundum, hatta bunun mümkün olduğunu söyledim. Benim bu beklenmedik muhalefetim karşısında tartışma hemen genelleştirildi ve hem Alman hem de İtalyan evli çiftin, cup de foudre’ın bir delilik, hatta tatsız bir roman fantezisinden başka bir şey olmadığını aşağılarcasına söylemeleriyle ateşli bir hal aldı.

Ancak bu kavganın fırtınalı gidişatını baştan sona burada anlatmanın gereği yok: Sadece Professionals der Table d’hôte zengin fikirlidir, bir masada oturanların arasında çıkan tartışmadaki argümanlar ise öylesine bulunduğu için sıradan ve basittir. Tartışmamızın neden hızla kırıcı bir biçim aldığını açıklamak da zor; sanırım bu öfke şöyle başladı: Her iki koca da ister istemez eşlerinin böylesi bir çukura ve tehlikeye düşmeyeceklerini iddia ettiler. Benim sözlerim üzerine ise, böyle bir şeyi, kadın ruhunun tesadüfi ve çok ucuz yöntemlerle fethedilebileceği gibi yanlış yargısı olan bir bekâr söyleyebilir ancak, diyerek karşı çıktılar: Bu bile beni biraz kızdırmaya başlamıştı ki, Alman bayan bu dersi öğretici bir şekilde kapatmak isteyip de, bir yanda gerçek kadınların, öte yanda Madame Henriette gibi “doğasında orospuluk yatan” kadınların olduğunu söylediğinde, sabrım taştı ve ben de saldırmaya başladım. Bir kadının, hayatının bazı anlarında istemeden ve farkında olmadan bazı gizli güçlerin esiri olabileceği gerçeğini reddetmenin altında, insanın kendi içgüdülerinden, doğasındaki şeytanlıklardan korkmasının yattığını, bazı insanların kendilerini “kolay baştan çıkarılanlar”dan daha güçlü, daha namuslu, daha temiz hissetmekten zevk aldıklarını söyledim. Bir kadının kendisini içgüdülerine özgürce bırakmasını, tutkularının peşinden gitmesini, genelde olduğu üzere kocasının kollarında, gözleri kapalı onu aldatmasından daha dürüstçe bulduğumu belirttim. Söylediklerim aşağı yukarı bundan ibaretti, diğerleri Madame Henriette’e saldırdıkça ben (gerçekte kendi duygularımı da aşmıştım) onu daha da ateşli savunur hale geldim. Benim bu heyecanım –üniversitelilerin deyimiyle– her iki evli çifti matetmişti, öyle ki dördü birden birbiriyle pek uyumlu olmasalar da, birbirlerinden güç alarak üzerime geldi; yaşlı Danimarkalı bey neşeli bir yüzle elinde saati, bir futbol maçını yöneten hakem gibi oturmuş, arada bir kemikli parmaklarıyla masaya vurup “Gentlemen, please,” diyordu. akat bu sadece bir dakika etki ediyordu. Beylerden iri öfkeden kıpkırmızı kesilerek üç kez masadan kalkmış e karısı tarafından güçlükle yatıştırılmıştı – kısacası, bir n on beş dakika daha geçseydi, tartışmamız bir kavga övüşle son bulacaktı, neyse ki Mrs. C. yatıştırıcı bir merhem gibi konuşmamızın köpüren dalgalarını düzeltti. Mrs. C., beyaz saçlı, kibar, yaşlı İngiliz bayan masamızın fahri başkanıydı. Yerinde dimdik oturur, herkese aynı samimiyeti gösterir, pek konuşmaz, ancak büyük bir ilgiyle dinler ve bakışlarıyla insanı rahatlatırdı. Aristokrat doğasından fevkalade oturaklılık ve huzur saçardı. er birimize ayrı ayrı ince bir nezaket göstermesine rağmen, herkese karşı belli bir mesafede dururdu: Çoğu zaman itaplarıyla bahçede otururdu, bazen piyano çalar, nadiren insanların arasına ya da yoğun bir tartışmaya katılırdı. Buna rağmen, hepimizin üzerinde olağanüstü bir güce sahipti. Çünkü daha ilk seferinde konuşmamıza müdahale eder etmez, hepimiz çok gürültü çıkardığımız ve kendimize hâkim olamadığımız duygusuna kapılıp utandık.

Mrs. C., Alman beyin öfkeyle yerinden fırlayıp tekrar masaya oturduğu sert aradan yararlanmıştı. Beklenmedik bir şekilde açık ve gri renkli gözlerini kaldırdı, bir an için kararsızlıkla bana baktı ve sonrasında neredeyse nesnel bir açıklıkla konuyu kafasında değerlendirdi.

“Söylediklerinizi yanlış anlamadıysam, Madame Henriette’in, bir kadının elinde olmadan birdenbire bir maceraya sürüklenebileceğini, böyle bir kadının bir saat önce yapmayı kesinlikle aklından bile geçirmeyeceği davranışlarda bulunabileceğini ve bu nedenle suçlanmaması gerektiğini söylüyorsunuz, öyle mi?”

“Kesinlikle buna inanıyorum, saygıdeğer bayan.”

“Ancak bu durumda her türlü ahlaki hüküm tamamen anlamsız olur ve her türlü ahlak kuralının çiğnenişi haklı bir nedene dayandırılır. Eğer siz gerçekten Fransızların dediği gibi, crime passionnel’in cinayet olmadığını düşünüyorsanız, o zaman devlet mahkemelerine ne gerek var? Her suçta bir tutku aramak ve bu tutku nedeniyle özür bulmak için çok iyi niyet gerekmez ve siz inanılmaz derecede iyi niyetlisiniz,” dedi gülümseyerek.

Sözlerinin netliği ve neredeyse neşeli tonu beni çok rahatlattı ve elimde olmadan onun o açık tavrını taklit edip yarı şaka yarı ciddi şöyle yanıt verdim: “Kuşkusuz devletin mahkemesi bu tip olayları benden daha sert değerlendiriyor; onun görevi genel ahlak kurallarını ve gelenekleri acımasızca korumaktır; bu da onun insanları affetmesini değil, yargılamasını gerektiriyor. Kaldı ki resmî kimliği olmayan ben, neden bir savcının rolünü üstleneyim ki: Ben savunmayı tercih ediyorum. İnsanları yargılamaktan değil, anlamaya çalışmaktan zevk alıyorum.”

Mrs. C. bir süre açık, gri gözleriyle bana baktı ve bir an tereddüt etti. Beni doğru anlamadığından korkup sözlerimi İngilizce tekrarlamaya hazırlanıyordum ki, tuhaf bir ciddiyetle, sanki bir sınavdaymışız gibi sorular sormaya devam etti:

“Bir kadının, kocasını ve iki çocuğunu gerçek aşkı olup olmadığını bilmediği bir adam uğruna bırakmasını çirkin ve aşağılayıcı bulmuyor musunuz? Pek genç de sayılmayan ve hiç değilse çocukları adına özsaygısı olması gereken bir kadının, böylesi hafif davranışını gerçekten affeder misiniz?”

“Tekrar ediyorum saygıdeğer bayan,” diye ısrar ettim, “bu konuda karar vermek ya da yargılamak benim işim değil. Biraz önce abarttığımı size itiraf etmekte bir sakınca görmüyorum – o zavallı Madame Henriette kuşkusuz bir kahraman değil, maceracı bir ruh da değil, bir amoureuse hiç değil. Onu tanıdığım kadarıyla sıradan bir insan, zayıf bir kadın, cesurca isteğinin peşinden gittiği için biraz saygı, daha çok da merhamet duyuyorum, çünkü bugün değilse bile, kuşkusuz yarın son derece

mutsuz hissedecek kendisini. Belki aptalca, hatta aceleci davranmış olabilir, fakat kesinlikle basit ve adice değil, bu nedenle daha önce olduğu gibi, her kim olursa olsun bu zavallı, mutsuz kadını küçümsemesine karşı çıkarım.”

“Ve siz ona karşı aynı saygıyı duyuyor musunuz? Önceki gün bir arada oturduğunuz namuslu kadınla,

dün yabancı bir adamla kaçıp giden kadın arasında bir fark görmüyor musunuz?”

“Kesinlikle. En ufak, en küçük bir fark görmüyorum.”

 

Stefan Zweig

Beethoven - Sonata Claro de Luna

KENDİNİ ÇEVİRTEN ŞİİR ~ Cemal SÜREYA

KENDİNİ ÇEVİRTEN ŞİİR

“Herkes gibi, temelde şiirin başka dile çevrilemeyeceği kanısındaydım ben de. Şiirin kendi yaz[ıl]dığı dilde bile çevrilemeyeceği kanısına da katılıyorum. Nedir ki, bu konuda iki noktada katılaşmış izlenimlerim var.

Bir kere, şiir, diyorum, başka bir dile çevrilemez ama, en güzel şiirler çevrildikten sonra da ikinci dile bir şeyler taşıyan şiirlerdir. Elbette ki, şiirin kendi tek konumunu, şahane yalnızlığını, yüklendiği espriyi öbür dilde tıpatıp yeniden yaratmakimkânsız bir Şey. (…) Ancak, güzel şiirler, büyük şiirler, öbür dilde kendi içeriğinden olsun, kendine yabancı öğelerin varlığından olsun, bir öz kıpırdanması, bir hareket dalgalanması meydana getiriyor. Bu, çok defa yeni bir şey oluyor. Ama şiirin eski ya da asıl durumundan çıkan, ondan üretebilen bir şey. Yani güzel şiir çevrilirken öbür dilde hiç değilse başka bir şiir yazılmasına zorluyor çevireni, bunun ipuçlarını veriyor; kendi birikiminin öbür dildeki yatağını yazıyor, o dilde yeni Şiir değerleri kotarıyor; çevresine hemeninden yeni bir anın, yeni bir durumun, yeni bir şiirsel tavrın halkasını çekiveriyor. Bu bakımdan güzel şiire kendini çevirten şiir de diyebiliriz. Şiir ne kadar güzelse, daha doğrusu şiirsel gerilimi ne kadar güçlüyse o kadar kolayca çevrilebilmekte ve o oranda bambaŞka bir şiir çıkmaktadır ortaya.

(…)

Güzel şiir, çevrilirken ikinci dilde bir dalgalanma meydana getirir. Çevirmenine yeni ufuklar açar. Ve o anda ikinci dilin kendi içindeki bütün şiirsel değerleri de üstlenir. Kendi konumunu kendisi getirir. Doğurgandır, çevirtir kendini.

(…)

İkinci noktaya gelelim şimdi de. Ne diyoruz şiirin çevrilmezliğini anlatırken: Şiir kendi dilinde bile ikinci kez söylenemez. Böyle diyoruz. Şiirin tekniğini anlatmak için bundan daha güzel bir söz olamazdı. Güzel bir şiir, getirdiği öz birikimiyle ve biçim değerleriyle kendinde akraba laf değerlerini billûrlaştırmış, bir bakıma da dondurmuş oluyor. Konum mu, artık yalnız o konum vardır; öz mü, artık yalnız o öz. (…) Şiir gerçekten de aynı espri yüküyle kendi dilinde bir kez daha yazılamaz, ama yazılsaydı, yazılabildiği kadar yazılsaydı?.. Aynı zamanda da başka bir dile çevrilseydi?.. Elbet bu ikinciler ayrı şiirler olacaktı. Bu noktada şöyle diyebiliriz: Bir şiirin başka dile çevrilmişi, kendi dilinde ikinci kez söylenmişinden daha başarılı olacaktır.

Çünkü ikinci dilde o şiire daha başka ve daha yeni bir ortam vardır. Ve daha elverişli.

(…) Şiiri çevirirken yapısına bağlı kalmak çeviriyi tutsak edebilir. Onun yeni söz değerleri kurmasını önleyebilir. Ve bir şiirin ikinci dilde yeniden yaratılması için şiirin aslındaki bazı öğelere sıkı sıkıya bağlı kalınması gerekmez. Hatta bunları değiştirmek, ikinci dildeki şiirsel ağıntıyı harekete geçirmek için bazı yeni kaynaklara eğilmek zorunlu olabilir.”

Cemal SÜREYA

GÖZLÜKLÜ ŞİİR ~ Haydar ERGÜLEN

GÖZLÜKLÜ ŞİİR

İyi değiliz gözlük bak durmadan

kırmaya çalışıyorlar bizi hiç iyi

değiliz iki gözüm, bende can, sende cam

bırakmadılar, daha kırılacak ne varsa bizde,

gözlüğü olmayanlar çok mu acımasız oluyor

ne, çekip alıyorlar seni gözümden, öyle

çok eziliyoruz ki gözlük, sen bensiz kırık,

ben sensiz karanlık, nerde insanlık

bizi bu kadar kırmasalar, di’mi cam

dostum, onlara da birer gözlük alırdık!

Ne güzel gözümün önünde olman yine,

sensiz ne gülüşün tadı var ne de bakışın

sen olmayınca kötülük daha kötü görünüyor

gözüme, yumruklar daha zalim, sözler daha

sert iniyor yüreğime, sensiz bu dünya

bomboş görünüyor gözüme, sana gözüm

gibi bakacağım, artık senden başkasını görecek

gözüm yok, bizi görmeyenlere

söyleyecek sözüm yok, bizi çok kırdılar gözlük,

bizi tuzlabuz, bizi unufak, bizi camçerçeve

kırdılar da bakmadılar bir kez olsun cangözüyle,

şimdi hem cana, hem cama göz diktiler,

hem gözden düştük hem sözden, bir daha

kırılamayız gözlük, sonumuz olur kırılmak bir daha,

parçamızı bulamazlar ikimizin de! Ah ne bakacak

göz, ne görecek gönül bırakmadılar bize,

bir güzellik kalsaydı, iki ne dört gözümüzle

titrerdik üstüne, candan içeri olan camdan içeri

derdik demesine de, öyle bakımsız, bakışsız

bıraktılar ki gözümüzü, gönlümüzü, ne can

hevese geldi, ne göresi geldi camın,

biz birbirimize iyi bakalım gözlüğüm, canım,

belki onlar da iyi bakarlar kendilerine,

gözlüğüm, iki gözüm, kemiğim, bu sözlerimle

umarım kırmamışımdır seni, zira çok incesin

kırılırsın, kırılır arkadaşlığın camdan kalbi de!

Haydar ERGÜLEN

RESSAMIN SEVİNCİ ~ Hermann HESSE

RESSAMIN SEVİNCİ

Tarlalar başak dolu tarlası olana,

Çayırlar dikenli telle çevrili,

Yoksulluk bir yanda, ihtiras bir yanda,

Her şey kokuşmuş, her şey dışa kapalı.

Ama benim gözümde

Başka bir düzeni var her şeyin

Mor akışkan ve kırmızı azamette,

Masum türkülerini söylediğim.

Sarı sarıya yanaşmış ve sarı kırmızıya,

Soğuk mavilerde bir perçem pembelik!

Işık ve renk salınıyor bir dünyadan bir dünyaya.

Kabarıyor, ses veriyor aşk dalgalarında.

Deva her hastalığa bir düşünce hüküm sürüyor.

Yeni doğmuş kaynaktan yeşiller açıyor,

Dünya yeniden ve adilce paylaştırılıyor,

Ve ısınıyor kalpler, sevinçle doluyor.

Hermann HESSE

ÖMRÜMÜ BÖYLE UZATIYORUM ~ Şükrü ERBAŞ

ÖMRÜMÜ BÖYLE UZATIYORUM

Ağaçları suluyorum durmadan

Işığın ve rüzgârın peşinde

Uzun yürüyüşlere çıkıyorum

Yerimi çocuklara veriyorum

Parklarda ve otobüslerde

Çocukları büyüklerden çok seviyorum

Bir genç kızın halka halka gülüşü

Duvar diplerinde soluklanan ihtiyar

Aynı hazzı veriyor aynı yalınlıkla

Gökyüzünü biçimleyen bulutlar.

Eğiliyorum toprak, eğiliyorum sular

Bir kıyısız zamana kanat vuruyor

Üzerimden uçan bütün kuşlar.

Dört mevsim bire indi uzaya uzaya

İyimser, geniş, dingin ve turuncu.

Kimseleri kıskanmıyorum artık

Kimselere gücenmiyorum

Gerilerde kaldı, çok gerilerde

Hayatın yüreğime verdiği acı

Işıklı vitrinlerin gövdemdeki kırbacı.

Yeni bir gülümseme edindim yüzüme

Bozkır sabrında ve tenime yakışan.

İnsanların çevremde açtığı yalnızlığı

Yine onlarla doldurmak için

Güneşle birlikte çıkıp yataklardan

Ay ışığı ile dönüyorum evlere

Azalan ömrümü böyle uzatıyorum.

Şükrü ERBAŞ

AŞKLAR İÇİNDE ~ Edip CANSEVER

AŞKLAR İÇİNDE

Denizin en az yeri bir köpüğü başlatıyor 

Yürüyorum kumların çakılların yanı sıra 

Yüreğimde bir sancı keskin bir akasya kokusundan 

Avuçlarımda bir yanma 

Büyüyen bir ürpertiyim sanki, kayıp gidiyorum üstünde sabahın 

Oldu olacak 

Eğilip bir taş alıyorum yerden, fırlatıyorum denize 

Ufacık bir gülüş geçiyor suyun üzerinden 

Bir çocuğun gülüşü gibi 

Aşkların, nice aşkların ayrılık günü gibi 

Bir sokağın ucunda kaybolup solan 

Daha çok solan, aşkların solgunluğu suyun üzerinde 

Korularda yoğun bir erguvan sisi. 

Hisarlı balıkçı ağlarını ayıklıyor 

Ağları pembeden hüzne giden 

Dip sularında mercanlar gibi koyulaşan 

Kirpiksiz gözleri böyle daha güzel 

Çil basmış yüzünü bütün 

Parmakları capcanlı, pavuryalar gibi 

Merhaba, desem bir kucak balık atacak önüme 

Biliyorum atacak 

Böyledir memleketimin yoksul halkı 

Bir onlarda rastladım bu cömertliğe 

İstavritler kıpır kıpır dibinde sandalının 

Balık dedin mi, oynamaz gözleri hiçbirinin, tertemiz bir resim gibi 

bakarlar insana 

Günlerce bakarlar, bıraksan yıllarca bakarlar belki 

Gözlerin gibi senin, yıllardır unutamadığım 

Ve bu yüzden olacak düşünmedim şimdiye kadar bir balığın ölebileceğini. 

Hızar sesleri geliyor yakından, güneşin döndüğünü görüyorum 

Çınar yapraklarının arasında yeşil yeşil 

Yeşille sarı birlikte dönüyor 

Denize düşüyorlar kırıla kırıla 

Bir örtü oluyor düşündüğüm her şey denizin ve asfalt yolun üstünde 

Gözyaşları bir örtü, onurla cesaret bir örtü 

Senin upuzun gövden -kapkara saçlarınla- 

Daha da uzun şimdi bir örtü olarak 

Denizin kıvrımlarında aşka hazırlanıyor 

Göğe düğmeler gibi yapışmış kirazların altında 

Yıllar var ki unuttuğumu sanırdım bu örtüyü ben 

Sevgiyi bilmezdin de ondan, sevişmeyi bilirdin yalnızca 

Birtakım sözler de bilirdin, niye saklamalı, en ustalıklı sözlerdi onlar 

Ama bak 

Kaybolup giderdi her biri, karşılaştılar mı bir yerde şiirle 

Aslına bakarsan en güzel aldanmaları yaşadık seninle biz 

Hatırlıyorum da öyle. 

Tepelerde otlar yakmışlar, kuzular dolaşıyor dumanların arasında 

Bir kızla oğlan geçiyor, birbirilerine iyice sarılmışlar 

Kızın ağzında ince bir dal parçası

Dalın ucunda bir tomurcuk, ağzıyla dudaklarıyla beslemiş sanki onu 

Öylesine bilmek istiyorum ki ne konuştuklarını, ama duymaktan 

korkuyorum gene de 

Söyle, en son nerde görmüştüm seni 

Böyle dumanlar vardı gözlerinde, boynunda bir de 

Şimdi gene var 

Bileklerinde, bileklerinin renginde 

Dudaklarında, dudaklarının 

Gözlerinin dolar gibi olması renginde ve 

Yorgunsan bir kıyı kahvesinde dinlenirken ki 

Üşüdüğün, başını omzuma koyduğun, sonra el ele 

Bir aşkı yaşamak, bir aşkın bilinmesinden bambaşka değil miydi 

Ve bu ikisini ayıran duman, yani bir aşkı bizim yapan 

Bu dumanların hepsi gibi varsın şimdi de 

Acele etme yoksun belki 

Ben her şeyin bir bir yok olmasına o kadar alıştım ki 

Ve her şeyin bir bir var olmasına o kadar alışacağım ki 

Bilirsin neler için çarpmıyor bir yürek. 

Küçüksu çayırını şantiye yapmışlar 

İşçiler beton döküyor, demir eğiyor, zift kaynatıyor 

Vakit öğleyi geçti çoktan, yemeklerini yemiş olmalılar 

Coca-Cola’ya doğrayıp ekmeklerini 

İşçilerimiz, yarını kuracak olan işçilerimiz 

Ben görür müyüm bilmem, ama kuracaklar mutlaka 

Coşkuyla çakacaklar her çiviyi, türkülerle dökecekler betonu 

Ve onlar 

Onlar, diyorum sadece 

Bir yolculukta karşılıklı konuşan adamların 

Parmak uçlarındaki sigaralar gibi şaşkın 

Bilmeden ne yapacaklarını 

Anlayacaklar ne kadar güçsüz 

Ne kadar zavallı olduklarını 

Vakit öğleyi geçti çoktan. 

Bir tanker geçiyor şimdi de tam akıntının ortasından 

Baştanbaşa gül rengi 

Kimseler görünmüyor içinde 

Neden görünmüyor, bilmiyorum 

Yolcu uçaklarına, yük kamyonlarına, fabrikalara petrol taşıyor 

Tanklara, savaş gemilerine, roketlere de 

Yılların, yüzyılların 

Bitmeyen vahşetini ateşlemek için 

Sanki bu yüzden kimseler görünmüyor ortalıkta, utançlarından 

Utancı bilerek yaşamak korkunç 

Daha korkuncu da var: utancı bilerekten yaşatmak 

Gördük hepsini işte, daha da görüyoruz. 

Pembeye dönük bir aydınlık, yağıyor usul usul 

Bir poyraz çıktı hafiften, kuzeye çevrildi teknelerin burnu 

Ve güneş kaydıkça kayıyor batıya doğru, birazdan kan kırmızı bir gök 

buğulanacak 

Birazdan kan kırmızı bir akşam yağmuru da dökülebilir 

Neler olabilir birazdan 

Bir uçak geçiyor yaldızdan bir iz bırakarak 

İçindeki mutlu yüzleri düşünüyorum 

Bir hüzün basıyor gene, ne kadar istemesem de 

Çabuk geçiyor 

Nerede okumuştum, hatırlamıyorum şimdi, biri mi anlatmıştı yoksa 

Mahpusunu kıskanan bir gardiyanı 

Ve düşün sevgilim, mahpusunu kıskanan bir gardiyan düşün 

Ne kadar acı bunlar 

Kıskanıyorlar hepimizi ve kıskanacaklar 

Güç iştir çünkü bir tarihi insan gibi yaşamak 

Bir hayatı insan gibi tamamlamak güç iştir 

Birazdan akşam olacak sevgilim 

Bütün heybetiyle akşam olacak 

Sevgilim, diyorum, oysa kimsecikler yok yanımda 

Bilmiyorum kime sevgilim dediğimi 

Bildiğim bir şey varsa 

O kadar yeni bir anlamda söylüyorum ki bu kelimeyi 

Unutup birden zamanı ve yeri 

Onunla bir günü kutluyorum coşarak 

Onunla bir günü kutluyoruz sanki.

Edip CANSEVER